شهر مقدس قم همواره پیش از انقلاب و پس از انقلاب دارای موقعیت استراتژیک مذهبی بوده و حضور علما و فضلا و مراجع تقلید در این شهر، قم را به یک پایگاه مهم مذهبی نه تنها در کشور بلکه در عالم تشیع تبدیل کرده است.

اولین بار در خطبه های نماز عبادی سیاسی جمعه، آیت الله سعیدی امام جمعه قم در حرم مطهر حضرت معصومه(س) تلمیحی به سفر قریب الوقوع رهبر فرزانه انقلاب به این شهر داشت و گفت: به فضل خداوند در آینده نزدیک خواهید دید که قم و حوزه های علمیه قم پیشاپیش همه مردم از رهبر فرزانه انقلاب حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی استقبال خواهند کرد.

سفر رسمی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی به شهر قم در حالی انجام می شود که از آخرین سفر عمومی ایشان به شهر قم 10 سال می گذرد. هر چند پس از آن سفرهای غیر رسمی متعددی به گواه اسناد غیر رسمی منتشر شده و کلام افراد مختلف به این شهر انجام شده است.

سفر حاضر رهبر حکیم انقلاب به این شهر در ماه ذی القعده و روز میلاد حضرت علی بن موسی الرضا(ع) درحالی صورت می گیرد که مردم قم، طلاب و روحانیون، علما و فضلا و اساتید حوزه های علمیه قم خود را برای استقبال باشکوه از معظم له آماده می کنند.

اینک به بهانه حضور رهبر فرزانه انقلاب در شهر قم، به بررسی سفر های انجام شده توسط ایشان به این شهر کانون علم و مذهب خواهیم پرداخت.

الف) سفر اول 30/11/70 تا 2/12/70

اولین سفر رسمی آیت الله العظمی خامنه ای تنها دوسال بعد از ولایت امری، مصادف با نیمه شعبان و میلاد با سعادت امام زمان (عج) بود. سفری که چنان با استقبال حضور طبقات مختلف مردم قم و زائران حرم مطهر حضرت معصومه(س) كه به مناسبت نيمه شعبان به قم آمده بودند ، مواجه شد که صحن مطهر و خيابانهاي اطراف آن آكنده از جمعيت مشتاق براي ديدار با مقام معظم رهبري شده بود.

رهبر انقلاب در سخنرانى در اجتماع بزرگ مردم قم که كه با شعارهای پرشور و ابراز احساسات خالصانه مردم در تبعيت و اطاعت از مقام معظم رهبری توأم بود در سالروز ميلاد حضرت مهدى (عج)، تفكر انتظار فرج و گشايش ،‌اميدبخش و حركت آفرين دانستند.

رهبر معظم انقلاب در سفر خود با دیدار خانواده شهدا و جانبازان و آزادگان قم نیز دیدار کردند و و ضمن سخنانی از مقام شامخ شهدا و تأثير فداكاری‌های آنان در پيروزی‌های بزرگ اسلام و انقلاب اسلامی تجليل بعمل آوردند.

اما ديدار مدرسين و علما و فضلای حوزه علميه قم و تاکید بر استقلال حوزه و این که " حوزه های علمیه؛ پشتیبان و همراه نظام اسلامی هستند"، برنامه دیگری از سفر ایشان به قم بود.

"من سرباز كوچك مقام معظم رهبری هستم"، این جمله ای بود که حجةالاسلام والمسلمين سيداحمد خمينی به حضرت آيت‌الله العظمی خامنه‌ای در بازدید از منزل امام گفتند تا پس از دو سال از رحلت امام بیعت مجدد خود را با رهبری مطرح کنند.

آیات عظام گلپایگانی و اراکی که دو رکن مهم مرجعیت در قم به شمار می آمدند نیز دیدارهایی با رهبر حکیم انقلاب انجام دادند.

ب) سفر دوم (13/9/74 تا 16/9/74)

چهار سال کامل از دیدار اول قمی ها با رهبر فرزانه انقلاب در این شهر نگذشته بود، که ایشان مجددا به قم سفر کردند. این سفر در آستانه‌ ولادت‌ با سعادت‌ امير مؤمنان‌ حضرت‌ علی‌(ع‌) انجام شد و طی مراسم استقبال صدها هزار تن‌ از مردم‌، از اولين‌ ساعات‌ صبح‌ به‌ خيابانهارفته و با اجتماع‌ در دو طرف‌ مسير استقبال‌، مقدم‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ را با ابراز احساسات‌ صميمانه‌ و پرشور خود به‌ گرمی‌ گرامی‌ داشتند.

حضرت‌ آيت‌الله‌ العظمی خامنه‌ای‌ بلافاصله‌ پس‌ از ورود به‌ شهر قم‌ به‌ زيارت‌ مرقد مطهر حضرت‌ فاطمه‌ معصومه‌(س‌) مشرف‌ شدند و در كنار ضريح‌ آن‌ حضرت‌ نماز گزاردند.

ایشان در جمع‌ بزرگان‌، علماء، مدرسين‌ و فضلای‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌، در مسجد طباطبايی‌، كنار حرم‌ مطهر، حضور يافتند. در اين‌ ديدار، آيت‌الله‌ مشكينی‌ امام‌ جمعه‌ قم‌ و رئيس‌ مجلس‌ خبرگان‌ از طرف‌ مردم‌ قم‌ و طبقات‌ مختلف‌ علمی‌، فرهنگی‌ و اجتماعی‌ اين‌ شهر به‌ رهبر انقلاب‌ اسلامی‌، خير مقدم‌ گفت.

ديدار با اعضای‌ جامعه‌ی مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم، و اميدواری‌ رهبر حکیم انقلاب‌ اسلامی‌ در تبديل‌ شدن‌ شهرستان‌ قم‌ به‌ استان‌، سخنرانی در جمع مردم قم در حرم مطهر حضرت معصومه(س) ، ديدار جمعی از خانواده‌های‌ معظم‌ شهدای‌ شهرستان‌ قم از برنامه های ابتدایی سفر دوم رهبر انقلاب به قم بود

اما "تأكيد بر لزوم‌ اهتمام‌ به‌ اصلاح‌ نظام‌ آموزشی‌ حوزه‌های‌ علميه‌" در ديدار اعضای‌ شورای‌ عالی‌ حوزه‌ علميه‌ قم نکته ای نو در این سفر بودکه ایشان ايجاد يك‌ نظام‌ جديد آموزشی‌ در حوزه‌های‌ علميه‌ به‌ صورت‌ تدريجی‌ را مورد حمایت قرار داده و فرمودند: اينجانب‌ از هر كار جديد و منسجمی‌ كه‌ در شورای‌ عالی‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ نسبت‌ به‌ آن‌ همت‌ گماشته‌ شود حمايت‌ می‌كنم‌.

سفر دوم یک تفاوت ساختاری هم با سفر اول داشت، مراسم‌ عمامه‌گذاری‌ جمعی‌ از طلاب‌ ايرانی‌ و غير ايرانی‌ حوزه‌ علميه‌ قم توسط رهبر انقلاب که با رهنمودهای ایشان در خصوص مسؤوليت‌ سنگين‌ این لباس همراه بود،در اين‌ مراسم‌ 120 تن‌ از طلاب‌ ايرانی‌ و غير ايرانی‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ به‌ حضور رهبر فرزانه انقلاب‌ رسيدند و معظم‌له‌ پس از عمامه‌گذاری‌، تزين‌ اين‌ گروه‌ از طلاب‌ را به‌ لباس‌ روحانيت‌ تبريك‌ گفتند.

رهبر انقلاب در این سفر دیدار جداگانه ای نیز با جمع‌ زيادی‌ از بانوان‌ طلبه‌، تحصيلكرده‌، مربی‌ و مبلغ‌ اسلامی داشتند و در آن عروج‌ شخصيت‌ حقيقی‌ زن‌ در پايبندی‌ به‌ ارزشهای‌ معنوی‌ دانستند.‌

ایشان در ديدار اجتماع‌ طلاب‌ و فضلای‌ حوزه‌ علميه‌ قم نیز تاکید کردند که پشتيبانی‌ از دولت‌ در حوزه‌ علميه‌ بايد به‌ يك‌ فرهنگ‌ تبديل‌ شود.

ج) سفر سوم (14/7/79 تا 15/7/79)

به فاصله 5 سال از سفر دوم، شهر قم مهیای سفر سوم شد و مردم در صحن‌ مطهر حرم‌ حضرت‌ معصومه‌(س)‌ به سخنان معظم له گوش فرادادند.

ایشان در جمع‌ علما، اساتيد، فضلا و طلاب‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ در مدرسه‌ فيضيه‌،تاکید کردند که حوزه‌های‌ علميه‌، بايد برای‌ رفع‌ نقايص‌ نظام‌ اسلامی‌، تمام‌ همت‌ خود را به‌ كار گيرند و افزودند: حوزه‌های‌ علميه‌، بايد برای‌ رفع‌ نقايص‌ نظام‌ اسلامی‌، تمام‌ همت‌ خود را به‌ كار گيرند و هيچ‌ مصلحت‌ و انگيزه‌ شخصی‌ و سياسی‌ نمی‌تواند از حمايت‌ حوزه‌ نسبت‌ به‌ نظام‌، مانع‌ شود.

حضرت‌ آيت‌الله العظمی‌ خامنه‌ای‌ رهبر فرزانه انقلاب‌ اسلامی‌ در جریان سومین سفر رسمی به قم ، از نمايشگاه‌ مراكز علمی‌، پژوهشی‌ حوزه‌ علميه‌ قم نیز‌ بازديد كردند.در اين‌ بازديد دو ساعته‌، حضرت‌ آيت‌الله‌ العظمی خامنه‌ای‌ ضمن‌ حضور در غرفه‌های‌ هفتادوسه‌ مؤسسه‌ و مركز تحقيقاتی‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌، با توضيحات‌ محققين‌ و مسؤولان‌ مراكز تحقيقی‌ و پژوهشی‌ حوزه‌، از نزديك‌ در جريان‌ تحقيقات‌ انجام‌ گرفته‌ در حوزه‌ در زمينه‌های‌ مختلف‌ قرار گرفتند.

ديدار اعضای‌ جامعه‌ مدرسين‌ و شورای‌ عالی‌ مديريت‌ حوزه‌ علميه‌ قم، و تاکید بر جدی بودن تهاجم‌ فرهنگی‌ دشمن‌ آخرین رویداد رسمی ثبت شده در جریان سفر سوم ایشان به قم بوده است.

د) دیدارهای غیر رسمی و ثبت نشده

آنچه از برخی شواهد و گفت و گوها و اخبار قابل دریافت است، مقام معظم رهبری در طول سالهای اخیر دیدارها و سفرهایی به شهر مقدس قم داشته اند که البته هیچ کدام خبری نشده و اطلاعات کاملی از آنها در دست نیست.

سفر به مسجد مقدس جمکران، دیدار با مراجع عظام و فضلا از جمله آیت الله بهاالدینی، آیت الله صافی، آیت الله مشکینی، آیت الله فاضل لنکرانی، آیت الله بهجت، آیت الله سبحانی، آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله استادی و آیت الله مصباح یزدی از جمله این دیدار ها هستند.

اطلاعات رسیده حاکی از دیدارهای مکرر مقام معظم رهبری با آیت الله بهجت در زمان ایشان، دیدار با مرحوم آیت الله فاضل لنکرانی، دیدار با مرحوم آیت الله مشکینی، بحث های علمی و فقاهتی در دیدارها با آیت الله شبیری زنجانی و زیارت حرم حضرت معصومه(س) توسط ایشان است.

ایشان همچنین در طول سالها و مخصوصا در جریان فتنه سال گذشته بارها به مسجد مقدس جمکران رفته و در برخی موارد توسط مردم نیز مشاهده شده اند.

حجت السلام والمسلمين كعبی عضو مجلس خبرگان رهبري از قول سيد حسن نصرالله دبير كل حزب الله لبنان نقل می کند: يك دفعه به همراه شوراي حزب الله لبنان محضر مقام معظم رهبري بوديم. اوج سختي و تنگنايي ما بود و خيلي به حزب الله سخت مي گذشت. كنفرانس شرم الشيخ هم صورت گرفته بود، همه توطئه ها شده بود كه حزب الله را نابود كنند. موقعي كه ما با رهبر معظم جهان اسلام ديدار داشتيم، ايشان به ما اميد داد و فرمود :"شما پيروز مي شويد، اين چيزها زياد مهم نيست " سپس اضافه كردند : "من در اداره امور كشور بعضي وقتها حل مسائل برايم دشوار مي شود و ديگر هيچ راهي پيدا نمي شود . به دوستان و اعوان و انصار مي گويم كه آماده شويد به جمكران برويم . راه قم را پيش مي گيريم و راهي مسجد جمكران مي شويم . بعد از راز و نياز با آقا، من احساس مي كنم همانجا دستي از غيب مرا راهنمايي مي كند و من در آنجا به تصميمي مي رسم ومشكل بدين صورت حل مي شود و همان تصميم را عملي مي كنم."